اهمیت عینک ایمنی و شیلد صورت در حفاظت چشم و صورت

چشم‌ها و صورت، آسیب‌پذیرترین اعضای بدن در محیط‌های کاری پرخطر هستند و محافظت از این در هر محیط صنعتی، آزمایشگاهی یا کارگاهی بسیار مهم است. البته بسیاری از حوادث چشمی قابل پیشگیری هستند و راه‌حل آن، استفاده صحیح از تجهیزات حفاظت فردی مثل عینک ایمنی و شیلد صورت است.

اهمیت عینک ایمنی برای محافظت از چشم

تصور کنید در حال انجام برش، جوشکاری سبک یا کار با مواد شیمیایی هستید و در کسری از ثانیه، یک تراشه چوبی، یک جرقه فلزی یا پاشش یک قطره اسید اتفاق میافتد که می‌تواند بینایی شما را برای همیشه مختل کند.
عینک ایمنی استاندارد طوری طراحی شده که چشم‌ها را به‌صورت مستقیم و از نواحی کناری پوشش دهد و این ساختار، مانع از نفوذ ذرات، گردوغبار، بخارات و مایعات از اطراف می‌شود. برخلاف عینک‌های عادی، لنزهای ایمنی از مواد مستحکمی مانند پلی‌کربنات ساخته می‌شوند که در برابر ضربه و پرتاب شدن ذرات با سرعت بالا، مقاومت فوق‌العاده‌ای دارند. استفاده مداوم و درست از عینک ایمنی ریسک آسیب‌های چشمی را به شکلی چشمگیر کاهش می‌دهد و سلامت کارگران را در معرض تهدید حفظ می‌کند.

ترکیب عینک ایمنی و شیلد صورت

در بسیاری از موقعیت‌ها، به‌ویژه آن‌هایی که با پاشش شدید مواد شیمیایی خورنده، حرارت زیاد یا حجم بالایی از ذرات پرتابی مانند سنگ‌زنی سنگین یا ریخته‌گری همراه هستند عینک ایمنی کافی نیست. در اینجا باید از شیلد صورت استفاده کرد که یک لایه محافظتی ثانویه و عالی ایجاد می‌کند.
شیلد صورت طوری طراحی شده است که نه تنها چشم‌ها، بلکه کل صورت، پیشانی و اغلب گردن را پوشش می‌دهد. این پوشش وسیع، به‌ویژه در برابر خطراتی که می‌توانند به پوست صورت آسیب بزنند یا از طریق نواحی نرم صورت به چشم نفوذ کنند بسیار اهمیت دارد.
توجه داشته باشید شیلد صورت هرگز جایگزین عینک ایمنی را نمیگیرد، پس این عینک باید زیر شیلد صورت استفاده شود تا بهترین شرایط ایمنی را ایجاد کند. دلیل این موضوع این است که شیلد صورت در برابر پاشش‌های گسترده و ضربه‌های بزرگ‌تر محافظ خوبی باشد، اما اگر ضربه بسیار شدید باشد یا مایع از کناره‌ها به داخل نفوذ کند، عینک ایمنی زیرین آخرین محافظ چشم خواهد بود و جلوی هرگونه حادثه ناگوار را میگیرد.

چگونه شیلد صورت از نواحی اطراف چشم و پوست صورت محافظت می‌کند؟

نقش اصلی شیلد صورت، ایجاد یک سد فیزیکی بزرگ است. این سد، کل ناحیه صورت را از پیشانی تا چانه پوشش می‌دهد و این پوشش گسترده مزایای متعددی مثل محافظت از پوست در محیط‌هایی مانند جوشکاری، برش پلاسما یا کار با اسیدهای قوی، جرقه‌ها، پاشش فلزات مذاب یا مواد شیمیایی دارد و میتواند صورت را از این تماس مستقیم حفظ کند. همچنین  برای پیشگیری از نفوذ جانبی نیز موثر است. چون ذرات یا مایعات پرتابی ممکن است با زاویه به چشم برخورد کنند. پس حتی اگر عینک ایمنی از چشم‌ها حفاظت کند، پوست اطراف چشم‌ها مانند ابروها یا گونه‌ها باز هم در معرض خطر هستند، اما شیلد در چنین شرایطی به خوبی میتواند از تمام صورت محافظت کند.

محافظت از سیستم تنفسی و تشعشعات

شیلد صورت در برخی مدل‌ها که تا زیر چانه امتداد دارند میتواند به‌طور غیرمستقیم به کاهش ورود ذرات بزرگ به مسیرهای تنفسی فوقانی کمک کند، البته هرگز جایگزین ماسک تنفسی نیست، اما باز هم یک راه‌کار ایمنی محسوب میشود. خطرات محیط کار صرفاً محدود به ضربه و پاشش نیستند. پرتوهای نوری و تشعشعات نامرئی نیز می‌توانند در طول زمان آسیب‌های جدی و دائمی به ساختار چشم وارد کنند. کار طولانی‌مدت در زیر نور شدید یا محیط‌هایی با تشعشعات فرابنفش می‌تواند منجر به آب‌مروارید، سوختگی قرنیه و سایر مشکلات بینایی درازمدت شود. لذا به کمک عینک‌های ایمنی تخصصی که برای این خطرات طراحی شده‌اند میتوان این خطرات را به حداقل رساند. لنزهای با پوشش UV یا لنزهای تیره‌کننده خودکار مانند عینک‌های جوشکاری، میزان نوری را که به شبکیه می‌رسد، تنظیم یا فیلتر می‌کنند و میتوانند بهترین سد حفاظتی باشند.

اهمیت تناسب عینک برای جلوگیری از نفوذ ذرات

حتی بهترین عینک ایمنی دنیا هم اگر به‌درستی روی صورت قرار نگیرد، کارایی خود را از دست می‌دهد. یک عینک نامناسب، شکاف‌هایی را ایجاد می‌کند که از طریق آن‌ها گردوغبار، ذرات کوچک یا قطرات مایع می‌توانند نفوذ کنند. لذا عیکنک ایمنی مورد استفاده باید پوشش کاملی داشته باشد و باید کاملاً به صورت بچسبد. همینطور عینک نباید روی بینی بلغزد یا فاصله زیادی از صورت ایجاد کند.

قابلیت تنظیم

برخی مدل‌های عینک ایمنی دارای دسته‌های قابل تنظیم طول یا زاویه هستند تا روی انواع فرم‌های صورت، به‌خوبی بنشینند. عینک‌های گاگل که با کش روی صورت ثابت می‌شوند، پوشش سه‌بعدی و فیتینگ محکم‌تری دارند. اطمینان از تناسب درست، نه‌تنها حفاظت مناسبی ایجاد میکند، بلکه راحتی استفاده در طول شیفت‌های کاری طولانی را نیز افزایش می‌دهد که باعث می‌شود کارگران تمایل بیشتری به استفاده مداوم از آن داشته باشند.

نگهداری و ضدعفونی عینک و شیلد در محیط‌های آلوده

تجهیزات حفاظت فردی، به‌ویژه در محیط‌های آلوده، به‌مرور زمان کثیف، خراشیده و آلوده می‌شوند. پس نگهداری صحیح و ضدعفونی منظم عینک ایمنی و شیلد صورت، در کنار اینکه عمر این تجهیزات را افزایش میدهد، میتواند سطح حفاظت بهتری برای فرد ایجاد کند. چون خراش‌ها و آلودگی‌ها می‌توانند میدان دید را تار کنند و در عملکرد لنز مثل مقاومت در برابر ضربه یا خواص ضدبخار اختلال ایجاد کنند. پس تمیز کردن آن میتواند این مشکل را رفع کند.
همینطور در محیط‌های پزشکی یا آزمایشگاهی، عینک ایمنی و شیلد صورت می‌توانند ناقل عوامل بیماری‌زا باشند. به همین خاطر ضدعفونی منظم با محلول‌های مناسب نه تنها سلامت خود فرد، بلکه سلامت تمام پرسنل آن محیط را نیز حفظ میکند. توجه به نوع حلال برای تمیز کردن نیز مهم است. لذا به هیچ عنوان نباید از حلال‌های خشن که به پلی‌کربنات آسیب می‌زنند استفاده کرد.

مراحل نگهداری و تمیز کردن این نوع عینک‌ها

پاک کردن با آب و صابون ملایم و دستمال نرم
خشک کردن در معرض هوا یا با دستمال میکروفایبر تمیز
نگه‌داری در جعبه یا کیسه‌های محافظ در زمان عدم استفاده برای جلوگیری از خراش
شرکت‌هایی که سیاست خرید تجهیزات ایمنی را دارند و میخواهند در هزینه‌های خرید این عینک‌ها صرفه جویی کنند، باید به این نکات توجه داشته باشند تا بهره وری بیشتری از این تجهیزات را تجربه کنند.

لنز ضدبخار، ضدخش و پوشش UV 

تجهیزات ایمنی چشم در سال‌های اخیر شاهد پیشرفت‌های چشمگیری در فناوری لنز بوده‌اند. این فناوری‌ها به شکلی طراحی شده‌اند که استفاده را راحت‌تر کرده و کارایی حفاظت را افزایش دهند:
در مورد پوشش ضدبخار  لنز به‌ویژه در محیط‌های مرطوب یا هنگام استفاده از ماسک تنفسی، یک مشکل رایج است که کاربر را وادار به برداشتن عینک می‌کند که باعث میشود چشم در معرض انواع خطرات قرار بگیرد. پس در این زمنینه لنزهای ضدبخار این مشکل را تا حد زیادی برطرف کرده‌اند و کاربر نگران این موضوع نخواهد بود. پوشش ضدخش برای این نوع عینک‌ها بسیار مهم است. چون عینک ایمنی اغلب در معرض ذرات و گردوغبار ساینده قرار دارد و بعد از مدتی میتواند کاربر را مجبور به برداشتن عینک یا تعویض زود هنگام آن کند. اما این پوشش ضد خش در کنار افزایش طول عمر لنز، میتواند وضوح دید را برای مدت بیشتری حفظ کند. پس هنگام خرید تجهیزات ایمنی، توجه به این فناوری‌های افزوده‌شده به لنز باعث میشود خرید ایده‌آلی را تجربه کنید.

ارزیابی خطر و انتخاب عینک مناسب برای چشم

انتخاب نوع صحیح عینک ایمنی یا شیلد صورت هرگز نباید تصادفی باشد. این انتخاب باید بر اساس یک ارزیابی خطر جامع و مستند صورت پذیرد. لذا این فرآیند شامل چندین مرحله است که یکی از این مراحل شناسایی خطرات موجود در محیط کار است. شما باید تعیین کنید که در محیط کاری مورد نظر، چه خطراتی برای چشم و صورت وجود دارد؟ مثلاً ضربه ناشی از پرتاب ذرات، پاشش مواد شیمیایی، حرارت، اشعه UV/IR یا در محیطی با گردوغبار زیاد رو‌به‌رو هستید.
گام بعدی کنترل مهندسی و اداری است، یعنی باید تلاش کنید تا حد امکان خطرات را در منبع حذف یا کاهش دهید مثلاً استفاده از تهویه یا حفاظ‌های ماشین میتواند شرایط مناسبی را ایجاد کند.

 انتخاب PPE 

اگر کنترل‌های مهندسی کافی نبودند، مناسب‌ترین عینک ایمنی، گاگل یا شیلد صورت است که باید بر اساس استاندارد و خطرات شناسایی‌شده، انتخاب شود. یعنی برای محیط‌هایی که صرفاً گردوغبار ریز دارند، گاگل‌های ضد گردوغبار کفایت می‌کند، اما برای کار با اسیدهای قوی، گاگل‌های شیمیایی با منافذ هوای غیرمستقیم همراه با شیلد صورت بهترین گزینه است.

سخن پایانی

حفاظت از چشم و صورت در محیط‌های کاری، موضوعی است که هرگز نباید نادیده گرفته شود. عینک ایمنی و شیلد صورت، دو جزء اصلی از کیت حفاظت فردی شما هستند که در کنار هم، یک سیستم دفاعی کامل را تشکیل می‌دهند. استفاده از محصولات استاندارد، توجه به تناسب و نگهداری درست از این تجهیزات، تفاوت فاحشی در حفظ سلامت و کیفیت زندگی کارگران ایجاد می‌کند. لذا تعهد به ایمنی چشم، فراتر از خرید تجهیزات ایمنی و فراهم کردن آن‌ها است. پس تعهد میتواند به معنای آموزش مستمر، اجرای انضباطی قوانین استفاده از PPE و اولویت‌دهی به سلامت نیروی کار باشد. برای این موضوع باید اطمینان حاصل کنید که هر فرد در سازمان شما، ارزش چشمان خود و اهمیت استفاده از عینک ایمنی و شیلد صورت را درک می‌کند و با رعایت این نکات، می‌توان محیط کاری امن‌تری برای همه ساخت.